Zelfhulp
Deze pagina is het resultaat van mijn goede voornemen van 2008. Omdat ik ook na mijn studie psychologie wilde blijven lezen en schrijven besloot ik in het verlengde van mijn afstudeeronderzoek (dat ging over de zin en onzin van zelfhulpboeken) een weblog te beginnen over zelfhulpboeken. Elke week bespreek ik hier een zelfhulpboek en geef ik het een cijfer.
In Nederland hebben zelfhulpboeken een uitgesproken slechte naam. Dit ondanks het feit dat veel mensen zelfhulpboeken lezen. Ook in de wetenschappelijke psychologie gaat dit op. Er is nauwelijks wetenschappelijke literatuur over zelfhulpboeken, maar elke psycholoog heeft er wel eens een gelezen. Bovendien, en dat is misschien wel het belangrijkst, blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat zelfhulpboeken werken. Het is daarom tijd voor een serieuze kijk op zelfhulpboeken.
Op dit weblog beoordeel ik een zelfhulpboek met een cijfer van 1 tot 10. Ik baseer mij bij dit oordeel op verschillende criteria. Allereerst en vooral de inhoud. Maakt de schrijver gebruik van wetenschappelijk onderbouwde feiten of van volkwijsheden en eigen ervaring? Komen zijn redeneringen helder over of spreekt de schrijver zichzelf soms tegen? Verder is bruikbaarheid en helderheid een belangrijk criterium. Een boek dat uitlegt dat je minder moet eten en meer moet sporten is leuk, maar hoe krijg je dat voor elkaar in combinatie met een drukke baan en een gezinsleven? Onder dit criterium valt ook de reikwijdte van een boek. Gaat het boek alleen over positief denken, of is het een ruim opgezet systeem over zelfverwerkelijking? Tot slot beoordeel ik de leesbaarheid. Een zelfhulpboek is tenslotte een vorm van populaire wetenschap en ik vind dan ook dat een leek het zou moeten kunnen begrijpen. Wanneer je een psycholoog nodig hebt om het boek te kunnen begrijpen is het geen zelfhulp meer tenslotte.
De besproken zelfhulpboeken kunnen variëren van onderwerp. Om toch enige ordening in het geheel aan te brengen maak ik gebruik van de gebruikelijke weblogmiddelen. In categorieën is te zien in welke categorie een post hoort. Psychologie is een categorie met de gebruikelijke zelfhulpboeken met een psychologische insteek. Het kan hier gaan over het overwinnen van angst, het veranderen van je gedachten over schuld of schaamte en het verkrijgen van sociale vaardigheden. Filosofie is een categorie met boeken die geschreven zijn door filosofen of sterk leunen op filosofische werken en thema’s. Meta is de categorie voor posts die ik af en toe plaats om dingen te verduidelijken. Om bijvoorbeeld uit te leggen wat nu eigenlijk precies de verschillen en de overeenkomsten zijn tussen filosofische en psychologische zelfhulpboeken. Tot slot plaats ik zo nu en dan een citaat dat ik onderbreng in de categorie: aforismen.
Aldus kun je het weblog op meerdere manieren gebruiken. Door via de tags te zoeken kun je een korte inleiding krijgen op bepaalde onderwerpen die in veel zelfhulpboeken voorkomen. Via de links kun je dan nog verder surfen. Verder kun je via de cijfers van de verschillende boeken kijken welk boek goed is om mee te beginnen. Tot slot kun je, als je geïnteresseerd bent geraakt, de metaposts lezen om mijn bescheiden visie op de verschillende onderwerpen te lezen. Net als bij de andere categorieën is commentaar hier altijd welkom.
Hoewel ik met deze “disclaimer” het belang dat men zal hechten aan dit weblog waarschijnlijk nogal overschat, wil ik tot slot nog toevoegen dat men voor ernstige problemen die het dagelijks functioneren zeer beperken beter terecht kan bij een therapeut dan bij zelfhulpboeken of dit webblog.
