WHO MOVED MY CHEESE?

7/10

 

 

Met Who moved my Cheese heb ik het me deze week enigszins gemakkelijk gemaakt. Het boekje is namelijk 92 pagina’s en die zijn ook nog vrij ruim opgezet. Toch vind ik het de moeite waard om er een pagina lang op in te gaan, omdat het boekje enkele zeer interessante vragen over zelfhulp opwerpt.

 

Het verhaal is simpel. Er zitten twee muizen in een labyrint en twee mensen. De muizen en de mensen zoeken een tijdje in het labyrint en vinden dan kaas. Op een dag raakt de kaas echter op en dan worden de verschillen zichtbaar tussen de muizen en de mensen. De muizen gaan direct op zoek naar nieuwe kaas, maar de mensen blijven klagen over het verdwijnen van de kaas en hopen dat de kaas weer terugkomt. Niet alleen zijn ze bang om zich weer in het labyrint te begeven, ze hebben zich ook zo gehecht aan de oude kaas dat ze überhaupt geen nieuwe kaas meer willen. Na lang wikken en wegen gaat één van de mensen toch op zoek naar nieuwe kaas. Zodra hij is begonnen met zoeken beseft hij zich dat de angst voor het labyrinth veel erger was dan het labyrinth zelf. Tijdens het zoeken beseft hij zich dat hij volgende keer eerder moet reageren op verandering. Uiteindelijk vindt hij nieuwe kaas en ziet dat de muizen al lang op dat punt gearriveerd zijn.

 

Voor wie het idee dan nog niet begrepen heeft, is er bij het verhaal een uitleg toegevoegd waarin praktijkvoorbeelden worden gegeven bij situaties uit het verhaal. Het verhaal over kaas en de muizen is namelijk een parabel over verandering in organisaties en bij individuen. Hoe reageren mensen er op als hun “kaas” (wat staat voor alles wat mensen belangrijk vinden) verdwijnt? Gaan ze op zoek naar nieuwe kaas of blijven ze treuren over het verlies van hun oude kaas?

 

Waarom zou je nu een verhaal vertellen over muizen en kaas terwijl je ook gewoon kunt uitleggen wat verandering teweeg kan brengen bij mensen? Allereerst is het verhaal herkenbaar omdat er “personen” in spelen. Theorie alleen heeft dit effect meestal niet. Je zou het verhaal dus als een groot voorbeeld kunnen zien. Daarnaast creëert het verhaal een gezamenlijk referentiekader wanneer iedereen binnen een organisatie het leest. “Je moet op zoek naar nieuwe kaas” is makkelijker om tegen je collega’s te zeggen dan: “je richt je teveel op het in stand houden van het oude, terwijl het tijd is geworden om nieuwe kansen te creëren.” Tenslotte is het natuurlijk een versimpeling. Boeken met ideeën over verandering zijn er voldoende, maar dat is vaak nogal zware kost. Een verhaaltje over muizen gaat er zo tussendoor nog wel in.

 

Die versimpeling is natuurlijk meteen ook het grootste nadeel. In het boek schrijft de mens die uiteindelijk op zoek gaat een aantal “waarheden” op de muren van het labyrint. Een daarvan is: hoe sneller je de oude kaas verlaat, hoe sneller je kunt genieten van nieuwe kaas. Dit is nu typisch een versimpeling waar ik mijn twijfels bij heb. Natuurlijk is het zo dat rondhangen bij oude kaas nadelig kan zijn, maar tegelijk is het natuurlijk de vraag wanneer kaas “oud” is. Te vroeg weggaan kan er voor zorgen dat je steeds blijft zoeken naar nieuwe kaas zonder ooit te genieten van de huidige. (zie je dat het praten over kaas het debat over verandering vergemakkelijkt?) Ook is het een en ander in het boek niet goed uitgewerkt. Is het nu de bedoeling dat we allemaal muizen worden? Of zitten er ook voordelen aan het mens zijn? En hebben de verschillende soorten muizen ook nog nadelen?

 

Wie in Who moved my cheese? naar verrassende nieuwe inzichten over veranderingen zoekt, komt van een koude kermis thuis. Wie het spreken en het denken over verandering in zijn organisatie een nieuwe impuls wil geven doet er echter goed aan om mensen kennis te laten maken met deze parabel over kaas.

N.B. Voor wie nog meer managementgerelateerde verhalen over dieren wil lezen is er: De gekookte kikker en De paarse krokodil.