Zelfhulp

Een enthousiasmerende, maar kritische blik op zelfhulpboeken

FEEL THE FEAR AND DO IT ANYWAY

Geplaatst door zelfhulp op 18 januari , 2008

8/10
Susan Jeffers heeft, meer dan veel andere zelfhulpschrijvers, een stevige academische achtergrond. Ze is doctor in de psychologie. Wie de bibliografie achter in haar boek bekijkt ziet echter dat ze ook in grote mate beïnvloed is door andere zelfhulpboeken. Ze balanceert met Feel the fear, and do it anyway dan ook op de rand van wetenschappelijke en populaire psychologie.
Het hoofdthema van haar boek zit diep verankerd in de psychologische behandeling van mensen die ziekelijk bang zijn. Mensen met pleinvrees of met een “enkelvoudig fobie” zoals de angst voor spinnen of slangen, worden door psychologen behandeld met cognitieve gedragstherapie. Dat betekent dat de gedachten over het voorwerp van de angst worden uitgedaagd. Bijvoorbeeld, wat kan een spin je nu eigenlijk aandoen? Of, hoe groot is de kans dat je flauwvalt op straat? Dat is het cognitieve gedeelte van de cognitieve gedragstherapie. Het gedragstherapie deel zit hem in wat Jeffers terecht omschrijft als “do it”. Je kunt heel lang praten over hoe onschuldig spinnen zijn, maar uiteindelijk helpt het pas als je er een keer mee in aanraking bent geweest. Hoe eng dat ook is.
Er zijn echter ook verschillende aspecten van Jeffers’ boek die het onderscheiden van een handboek cognitieve gedragstherapie. Wat meteen opvalt, is de toon van het boek. Er is hier geen sprake van droge wetenschap, maar de zalvende toon van iemand die zelf ook angstig is geweest en vele mensen heeft geholpen om over hun angst heen te komen. Inhoudelijk is het belangrijkst dat Jeffers de behandeling van ziekelijke cliënten gebruikt als instrument voor persoonlijke groei. Het gaat bij haar niet om een angst die een “normaal” bestaan ernstig bedreigt, maar om de angst die de persoonlijke groei bedreigt. De angst die er voor zorgt dat mensen liever ongelukkig in hun huidige baan blijven, dan dat ze op zoek moeten naar een nieuwe baan. De angst die zorgt dat mensen bij hun partner blijven, ook al mishandelt hij hen. Liever de mishandeling doorstaan, dan alleen overblijven en weer op zoek gaan naar een nieuwe partner.
De manier waarop ze dit doet vind ik zeer geslaagd. Ze daagt ons uit om angst niet te zien als een rood, maar als een groen verkeerslicht. Angst betekent dat we op de goede weg zitten naar persoonlijke groei. Een leven zonder angst betekent waarschijnlijk dat we vast zitten in oude gewoontes en niet bewust leven. Wanneer we angst voelen moeten we dus niet terugdeinzen, maar het gewoon doen!
Ook de ultieme reden van angstgevoelens is overtuigend. Jeffers zegt dat we uiteindelijk bang zijn omdat we denken dat we iets niet aan kunnen. We durven bijvoorbeeld niemand mee uit te vragen, omdat we denken dat we een afwijzing niet aankunnen. Net zoals we geen ontslag durven nemen, omdat we bang zijn dat we het niet aankunnen om een nieuwe baan te moeten zoeken.
In de rest van de hoofdstukken vangt Jeffers het omgaan met angst in een breder kader van persoonlijke ontwikkeling. Interessant in deze hoofdstukken is haar bespreking van positief denken. Ze betoogt dat we altijd het positieve in een situatie kunnen zien, zonder dat dit afbreuk doet van onze realiteitszin. Het gaat er slechts om welk aspect van de werkelijkheid we benadrukken. Het positieve of het negatieve. Wanneer het dan toch niet uitmaakt heeft het positieve aspect de voorkeur, omdat je daar een prettiger gevoel bij krijgt.
Hoewel Jeffers in de laatste twee hoofdstukken naar mijn mening enigszins ontspoort in metafysische bespiegelingen, vind ik de rest van haar boek uiterst werkzaam en inzichtvol. Wie wel eens wat angsten in zijn of haar leven wil aanpakken krijgt van mij dit boek aangeraden.

Reageer

XHTML: De volgende sleutelwoorden kun je gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <pre> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>