Vandaag viel mijn oog op een artikel over zelfhulp in De Pers. Het gaat over de vraag of zelfhulpboeken werken of niet. Het artikel viel op omdat het argumenten aanhaalt die pleitten voor de werking van zelfhulpboeken, maar eindigt met de conclusie dat het allemaal onzin is. Een merkwaardige manier van redeneren waar ik hier op in wil gaan omdat het voor deze site natuurlijk nogal wat uitmaakt of zelfhulpboeken werken of niet werken.
Sport is wat mij betreft een goede metafoor voor het leven en het kan een goed inzicht bieden in de werkzaamheden van prestatie en motivatie. Ik was dan ook prettig verbaasd toen ik in de boekhandel zag dat een serieuze intellectueel als Pieter Winsemius (oud minister en lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid) een boek geschreven heeft over de sportman Johan Cruijff. Hij bekijkt in dit boek wat je over leiderschap kunt leren van Johan Cruijff.Lees de rest van dit onderwerp »
“Als je een rol in een toneelstuk op je hebt genomen die te moeilijk voor je is, dan heb je niet alleen in die rol een flater geslagen, maar tevens de rol de je wel had aangekund, laten lopen.”
Hoewel zelfhulpboeken onder de noemer populaire wetenschap vallen, herbergen ze soms denkbeelden die in onze hedendaagse cultuur nauwelijks populair te noemen zijn. Zo is Geweldloze Communicatie gebaseerd op het idee dat de mens van nature goed is. Nu heb ik ook wel zo mijn bedenkingen bij dit uitgangspunt, maar in een tijd van ordehandhaving en preventieve oorlog is het een prettig om eens een doorwrochte mening uit de andere hoek te horen.
Awaken the Giant Within is het eerste zelfhulpboek dat ik ooit las en destijds was ik er dolenthousiast over. Nu ik het boek na ongeveer 10 jaar herlees, begrijp ik goed waar mijn enthousiasme vandaan kwam. Het boek behandelt namelijk alle onderwerpen uit de klassieke zelfhulp: stel doelen, achtervolg je doelen, denk positief enzovoort. Dat betekent niet dat ik nog steeds onverdeeld enthousiast ben over het boek; na al die jaren is het zijn glans nog niet verloren, maar ik zou er wel wat kanttekeningen bij willen plaatsen.
Waarschijnlijk is het zo dat het lot de helft van onze zaken in handen heeft, maar dat het de andere helft of praktisch de andere helft aan onszelf overlaat. En ik vergelijk het lot met een van die woeste riveren die in hun gramschap hele vlakten onder water zetten, bomen ontwortelen en gebouwen omverwerpen, en op een punt een stuk grond meesleuren om het ergens anders weer achter te laten: iedereen gaat voor hen op de vlucht en wijkt voor hun geweld zonder er ook maar iets tegen te kunnen doen. Maar het feit dat die rivieren zo zijn, betekent niet dat men in perioden van rust geen voorzorgsmaatregelen kan nemen door het aanleggen van beveiligde plaatsen en dijken, zodat het water, als het weer gaat wassen, ofwel door een kanaal kan afvloeien ofwel minder tomeloos en schadelijk kan zijn.”
“Indien de moderne norm van de grenzeloze genotservaring de gids moet zijn, dan kan men in de sport ook de polariteit van het leven leren kennen. Want bij elke sportbeoefenng gaat het nooit alleen om de ervaring van genot, maar ook om die van pijn. [...] Pijn is de contrastervaring die de waarde van het genot pas voelbaar maakt, en die bovendien een orienterend functie in het leven krijgt, pijn stelt het ik dringende vragen, waarop het antwoord een andere inrichting van het leven kan zijn. Daartoe draagt ook de psychische pijn bij, bijvoorbeeld in het geval van een mislukking, die indruist tegen de uitsluitende gerichtheid op succes; het falen kan echter rijker aan ervaring zijn dan de rechte weg naar het doel. In de sport kun je de mogelijke levenshouding aanleren om je niet alleen op succes vast te leggen, en ook niet op een ’succesvol’ leven; je niet aan prestatiedwang over te leveren, die alleen maar tot ongezonde verkramptheid leidt.”
The Game is tegelijk een zelfhulpboek, een biografie en een boek over verandering. Het is het merkwaardige verslag van een journalist van de Rolling Stone die zich verdiept in de wereld van professionele verleiders. Deze Pick Up Artists (PUA’s) leren eenzame maagden en mannen met liefdesverdriet tegen betaling hoe ze een nieuwe vriendin kunnen vinden. De journalist, Neil Strauss, doet aanvankelijk mee aan een aantal cursussen bij wijze van participerende journalistiek, maar raakt al snel meer dan professioneel betrokken wanneer blijkt dat hij er daadwerkelijk in slaagt om tientallen vrouwen te versieren.
